Randevu veya bilgi için arayın

+90 252 363 04 34

ya da
iletişim bilgilerinizi bırakın biz sizi arayalım.

İdeal sağlık için birçok erişkinin günlük 7-9 saat, kaliteli uykuya ihtiyacı var. Hayatın üçte birini uykuda geçirmek, size vakit kaybı gibi görünmesin.

Uyku ve uyku evreleri

Uyku; doğal olarak oluşan, geri dönüşlü, periyodik ve tekrarlayan biçimde bilinç ve kas aktivitesinin geçici olarak azaldığı dışarıdan gelen uyarılara cevapsızlık halidir.

Uykunun iki ana evresi olan NREM ve REM uykusundan oluşan, yaklaşık 90-120 dk süren döngü, gece boyunca 4-6 kez tekrarlanır.

NREM uyku, kendi içinde 3 evreye ayrılır. N1 (geçiş uykusu) ve N2 hafif uyku olarak kabul edilir.

Derin uyku (N3), diğer adıyla yavaş dalga uykusu, NREM uykusunun 3. evresidir ve uykunun ilk saatlerinde daha uzun iken, ilerleyen saatlerde kısalır.

REM (Rapid Eye Movement) evresi ise, hızlı göz hareketlerinin olduğu, rüya görülen dönemdir. Uykuya daldıktan sonraki ilk 80-90 dakika içinde REM dönemine girilmesi pek beklenmez. Uykunun başlarında REM süreleri kısa iken, uykunun sonlarına doğru REM süresi uzar.

Yaşla birlikte derin uyku ve REM uyku süreli kısalır, gece uyanmalar artar, daha kolay uyarılabilir.

Neden uyuruz?

Uyku evrimsel bir bulmacadır. Yeterli süre ve kalitede uyku dinlendirici, iyileştirici olurken, yetersiz uyku; şeker hastalığı, tansiyon yüksekliği, obezite, kalp damar hastalığı, kalp ritmi bozukluğu, felç, demans ve daha bir çok sağlık problemine neden olabiliyor.

Dünyadaki tüm canlılar uyur ancak uyku, her türde ayrı basamaklarda evrimleşmiştir.

Yarasalar 18 saat uyurken, zürafalar 2 saat uyur (düşük kalorili bitkileri tüketen otçul ve iri hayvanlar, yeterli besin almak için daha çok uyanık kalırlar).

Yunuslarda REM uykusu tespit edilmemiştir, yani rüya görmüyor olabilirler ve beynin iki yarısı aynı anda uyumaz. Bir yarı uyurken, diğer yarı uyanıktır ve uyku sırasında hep saat yönü tersine doğru dönerek yüzerler.

Bir çok teori ortaya konmuş olmakla birlikte uykunun temel amacının beden ve zihnin dinlenmesi, yenilenmesi, hafıza ve öğrenme olduğu söylenebilir.

Uykunun 10 faydası
1. Fiziksel tamir ve büyüme
2. Duygusal ve zihinsel temizlenme
3. Stres yönetimi
4. Konsantrasyon
5. Dikkat
6. Hafıza
7. Yaratıcılık
8. Karar verme
9. Sağlıklı beslenme alışkanlığı
10. Enerji

Derin uyku; fiziksel tamir, kalıcı belleğin oluşumu, öğrenme açısından önemli.
REM uykusu duygusal ve zihinsel temizlenme, yaratıcılık ve problem çözme yeteneği açısından önemli.

Ne kadar süre uykuya ihtiyaç var?

Elektrik ve ampulün icadıyla birlikte uyku süreleri kısalmaya başladı. Yani atalarımıza göre 1,5 saat daha az uyuyoruz.

Birçok erişkinin 7-9 saat, yeterli sürede N3 evre (derin uyku) ve REM dönemini (rüya) içeren uykuya ihtiyacı var.

İdeal olanı bu sürenin gece olmasıdır ancak yeterli süreye ulaşılamıyor ise gün içinde 15-30 dakikalık kısa bir şekerleme de yapılabilir.

Uyku kalitesini bozan nedenler neler?

Uyku apnesi (uykuda solunum durması), horlama, periyodik bacak hareketleri, diş gıcırdatması, ağrı, kafein, alkol, bazı ilaçlar, oda ortamı (ışık, ses, sıcaklık vb.) ve tıbbi durumlar uyku kalitesini bozan durumların bir kısmıdır.

Uyku problemi olduğu nasıl anlaşılır?

Sabah uyandığında dinlenmemiş hissetme, gün içinde uykulu olma, uykuya dalma güçlüğü, gece sık uyanma gibi yakınmalar uyku sağlığı açısından inceleme gerektiğini işaret eder.

Sabahları ağız kuruluğu ve/veya baş ağrısı ile uyanma, obezite, kalp ritm bozukluğu, çoklu ilaç kullanımı gerektiren dirençli tansiyon yüksekliği, kronik yorgunluk, yaygın vücut ağrısı ve dikkat eksikliği gibi durumlar da uyku sağlığı ile ilgili şüphe uyandırır.

Polisomnografi (Uyku Testi)

Uyku sağlığının taranması ve bozuklukların tespiti için en faydalı test, özel uyku laboratuvarında gece boyunca yapılan polisomnografi adı verilen uyku testidir.
Bu test ile beynin elektriksel aktivitesi, göz hareketleri, solunum düzeni, kalp ritmi, nabız, kan oksijen düzeyi, kan karbondioksit düzeyi, uyku pozisyonu, vücut hareketleri gece uyku boyunca kaydedilir.

Watch PAT 200 (Uyku tarama testi)

Watch PAT, özellikle uyku apnesi ve uyku kalitesini tarama amacıyla kullanılan, FDA tarafından onaylanmış, evde kolaylıkla kullanılabilen bir cihazdır.
Bu test ile uyku sırasında nefes durması (apne), horlama, uyku evrelerinde geçirilen süre, kan oksijen oranı, kalp hızı ve uyku pozisyonunu belirlenerek uyku sağlığı için gerekli sonraki adımlar planlanabilir.

Dikkat bunlar normal değil !

  • Oturur pozisyonda gazete veya kitap okurken uyuklamak.
  • Akşamın erken saatlerinde televizyon karşısında uyuklamak.
  • Sıkıcı bile olsa öğleden sonra toplantısında uyuklamak.
  • Sinema, tiyatro gibi karanlık ortamlarda uyuklamak.
  • Gündüz saatlerindeki 1-2 saatlik uçak yolculuğunda uyuklamak.
  • 1 saatlik araç yolculuğunda, yolcu koltuğundayken uyuklamak.
  • Trafik durduğunda, kırmızı ışıkta dururken veya araçta beklerken uyuklamak.

Sabahları dinlenmeden, yorgun uyanıyorsanız, gün içinde uykulu oluyorsanız, ileri değerlendirme için bize ulaşın.

Sağlıklı, mutlu ve aşk dolu günler dilerim.

Dr. Halil Ertürk
İç hastalıkları uzmanı

Uyku Sağlığı

Hipersomni (Çok Uyuma)
İnsomni (Uyuyamama)
Uyku Apnesi (Uykuda solunum durması)
Uykuda Hareket Bozukluğu
Huzursuz Bacak Sendromu